Yaratıcı düşünce ve hayal gücü çocukların yaşamı için çok sık kullanılan kelimelerdir. Hayal gücü geniş bir zihin yapısı, yaratıcılık ise duygular, etkinlikler vb. için kullanılmaktadır. Yaratıcı olma yeni bir şey üretmek, problemi bildik yolardan ele alıp çözmektir. Yaratıcı olmanın yanı sıra kendini ifade etme ise, kişinin özgürce gelişmesi ve iletişim kurmasında önemli bir faktördür.
Çocuklar büyüdükçe oyunları gelişmekte ve çeşitlenmektedir. Bu durum çocuğun gelişiminde aşama kaydetmesini sağlamaktadır. Çocuklar oyuncakları ve nesneleri daha yaratıcı kullanır. Aynı zamanda çocuk kendi hareketlerinin geliştiğinin farkına varır ve çaba sarf etmekten hoşlanır. Etkinliklerini yavaş yavaş hayal gücünü kullanarak ve yaratıcı düşünce ile gerçekleştirmeye başlar.

Eğitimde dramanın önemi şudur:
- Bir iletişim yöntemi olarak toplum yaşamına uyum sağlamada önemli bir roldür.
- Çocuğun yakın çevresindeki olayları somut şekilde yaşantıya dönüştürmesini sağlar.
- Çocuğun öğrendiği bir şeyi uygulama fırsatı bulmasına katkı sağlar.
- Dramada güven, uyum ve birlikte hareket etme sayesinde çocuklar çevresine güven duymanın yanı sıra beraber paylaşarak bir işi yapma ve bitirme becerisini kazandırır.
- Çocuk drama ile duygularını tanır, onlarla birlikte yaşamayı ve üstesinden gelmeyi öğrenir.
- Çocuklar drama ile kızgınlıklarını, sinirliliklerini giderebilmekte, şiddet içeren ve saldırgan olan duygularını kontrollü bir biçimde açığa çıkarabilmektedir.
- Oyun ve doğaçlama çalışmaları, çocuklar için yaşına uygun tüm etkinlikler için hazırlık olmakta, çocuklar erken yaşta olmadığı ya da olmayacağı kişilikleri ya da karşılaşmadığı durumları oynayabilmektedir.

Zihinsel özürlü çocuklar hayatı model alarak oyunlarına yansıtır fakat bu durum yavaş yavaş olmaktadır. Ritm dramatik, oyun ve Pandomim zihinsel özürlü çocukların eğitimlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu teknikler uzun süreç içerisinde geliştirilerek uyarlanması sonucu zihinsel özürlü çocuklara hem duygusal tatmin hemde yarar getirmektedir.
Zihinsel özürlü çocuklar bir gruba dahil olmak, gruba katılmak ve grup tarafından kabul edilmek isterler.
Zihinsel özürlü çocuklar hayal gücü ve yaratıcı düşüncede diğer çocuklara göre yetersizdirler.
- Dramada zihinsel özürlü çocukların özelliklerini çok iyi tanımak ve bilmek çok önem taşımaktadır.
- Dramada zihinsel özürlü çocuktan geri bildirim almak beklenenden daha çok zaman gerektirebilir.
- Dramada zihinsel özürlü çocuklar, diğer çocuklar gibi oyun oynarken rolü yaşamaktadırlar, oyunlarında kendilerini ifade edip, duygularını ortaya koymaktadırlar.

Eğitimde dramanın olumlu yönleri:
Drama ile zihinsel özürlü çocuklar,
- Kendilerine güven duymayı öğrenir.
- Bir gruba dahil olmanın tatminini yaşar.
- Hayal güçleri gelişebilmektedir.
- Yeni yaşantılara hazırlıklı olmayı öğrenir.
- Sözel iletişim kurmaya bir alt yapı oluşturur.
- Dinleme ve gözleme becerileri gelişir.
- Dikkatlerinin artmasına yardımcı olur.
- Sözcükleri daha iyi anlamalarına yardımcı olabilmektedir.
- Kendi disiplin ve kontrol etme duygularını kazanırlar.

Zihinsel özürlü çocukların drama çalışmalarında ritm ve hareketle ilgili oyunlar başlangıç için uygun etkinliklerdir. Bu etkinlikler zihinsel özürlü çocuklarda,
- Büyük kas motor gelişimine yardımcı olurken, hayal güçlerini kullanmalarını desteklemektedir.

Zihinsel özürlü çocuklar drama çalışmaları başlangıcında gruba uyum sağlamakta güçlük yaşabilir. Bu durum, çocuklara ödül vererek ve onları destekleyerek, teşvik ederek, cesaretlendirmek yolu ile ortadan kaldırılabilir.
- Zihinsel özürlü çocuklarda ritm ve hareketlerle ilgili oyunlar ve genel grup etkinlikleri çocuklar tarafından özümsendikten ve bu çalışmalara uyum sağladıktan sonra bireysel rol çalışmalarına geçilmelidir.
- Zihinsel özürlü çocukların gelişim durumları ve neyi, ne kadar yapabilecekleri çok iyi değerlendirilip onlara göre drama çalışmaları belirlenmelidir.
- Dramatik oyunlarda çok iyi, dikkatlice ve yavaş olarak yönlendirilmiş zihinsel özürlü çocuklar artık basit hikâyeleri oynamaya hazır hale gelir. Böylece kişisel özgürlüklerini kullanmayı öğrenir.
- Zihinsel özürlü çocuklar için seçilen hikâyeler açıkça anlaşılır ve basit olmalıdır ki zihinsel özürlü çocuğun yaşamını anlamasına yönelik amaçlar taşımalıdır.

Zihinsel özürlü çocuklarla eğitimde drama çalışmaları yapan eğitimciler:
1. Zihinsel özürlü çocukların gelişim düzeylerini, yetenek ve ilgilerini çok iyi bilmesi ve ona göre uygulamalar yapmalıdır.
2. Drama çalışmalarında gelişimsel aşamalara dikkat etmesi, hangi çocuğun hangi aşamalarda başarılı olduğunu tespit edip, ona göre tüm çocuklar hazır olduğunda bir diğer aşamaya geçmesi uygundur.
3. Zihinsel özürlü çocuklarla yapılan drama grupları, çocukları kontrol etme açısından çok geniş tutulmalıdır.
4. Zihinsel özürlü çocuğun yaratıcı düşünce ve onu ifade etmesi arasındaki etkileşimlerin amaçlarını görmede uyanık olmalıdır.
5. Zihinsel özürlü çocuklar drama çalışmaları sırasında desteklenmeli ve ödüllendirilmelidir.
6. Zihinsel özürlü çocuklar için kullanılan müzik ve materyaller çocukların ilgi ve merakını uyanık tutması ve çocukların güdülenmesini sağlamalıdır.
7. Zihinsel özürlü çocuğun yaptığı işi anlaması ve kavramasına yardımcı olmalı ve desteklenmelidir.
8. Drama çalışmalarında esnek olmalı, drama süresini iyi ayarlamalıdır. (20 dk ile 30 dk arasında olmalıdır.)
9. Zihinsel özürlü çocuklarla karar verme, kendi fikrini ve isteğini belirtme fırsatı yaratmalı ve bunun için çocukları desteklemelidir.
10. Çocukların birbiriyle iletişim sağlayacak ortamlar yaratmalıdır.
11. Çevre iyi düzenlenmeli, çocukların rahat edecekleri bir çevrede drama çalışmaları yapmalarına olanak tanınmalıdır.
12. Zihinsel özürlü çocukların kukla, tiyatro gösterilerinden istifade etmek için çocuk tiyatroları ile bağlantı kurmalıdır.

Kaynak: Yaratıcı Drama 1985-1998 Yazılar Natuel Yayınevi
Makale Yazarı: Pınar BAYHAN
Özetleyen: M.Ali Özdoğan (Özel Eğitim Öğretmeni)