Okul Öncesi E?itimde Drama ve Drama Örnekleri
Okulöncesi E?itimde Drama ve Drama Etkinlikleri
Doç. Dr. Aysel KÖKSAL AKYOL
Ankara Üniversitesi, Ev Ekonomisi Yüksek Okulu
Çocuk Geli?imi E?itimi Bölümü Ö?retim Üyesi
Özet
Bu çaly?mada, okul öncesi e?itimde dramanyn önemi, uygulama a?amalary, okul öncesi e?itimin amaçlary ve temel ilkeleri üzerinde durulmu?tur. Okul öncesi e?itimin amaçlary ve ilkeleri do?rultusunda, okul öncesi e?itimde drama etkinliklerini planlarken ve uygularken dikkat edilmesi gereken durumlar vurgulanmy?tyr. Bu dönem çocuklaryna verilecek e?itim hakkynda bilgisi olmayan ki?ilerin çocuklara yararyndan çok zararynyn olabilece?i belirtilmi? ve ayryca 60-72 aylyk çocuklara yönelik örnek drama etkinliklerine yer verilmi?tir.
Giri?
Okul öncesi e?itim bireyin ya?amynda önemli bir yere sahiptir. Ystenilen davrany?lara sahip çocuklar yeti?tirmek için bu dönemde çocuklaryn etkin bir okul öncesi e?itim almalary önemli olmaktadyr. Okul öncesi yyllar boyunca bedensel, psikomotor, sosyal-duygusal, zihinsel, dil geli?imi büyük ölçüde tamamlanmaktadyr. Bu dönemdeki geli?meler ya?amyn ilerideki yyllarynda oldukça etkili olmaktadyr ve okul öncesinde verilen e?itimle çocuklaryn bütün geli?im alanlary desteklenmektedir. Günümüzde önemi giderek artan okul öncesi e?itimde drama etkinliklerine yer verilmekte ya da drama bir yöntem olarak kullanylmaktadyr. Drama gün geçtikçe önemi artan bir alan olarak dikkat çekmektedir. Günümüzde okul öncesi e?itimden ba?layarak üniversite ve lisans üstü e?itime kadar, bütün kademelerinde drama çaly?malary yapylmaktadyr. Pinciotti (1993)’e göre, drama, çocuklaryn spontan oyunlarynda ortaya çykan, katylymcylaryn sanatsal duyarlyly?yny, kendisi, ba?ka insanlar ve dünya hakkyndaki bilincini artyran ve hayal gücünü geli?tiren bir ö?renme aracydyr (s:1). Drama kavramy bazen bir yöntem, bazen bir alan, bazen de bir disiplin olarak kar?ymyza çykmaktadyr. Son yyllarda e?itim programlarynda bir yöntem olarak kullanylmasynyn artty?y dikkati çekmektedir (Üstünda?, 1996:20; 1998:28).
Drama oyunun gücünü e?itimde kullanan bir alandyr. Erken çocukluk döneminden itibaren yeti?kinli?i de içine alan bütün ya?am dönemlerinde oyuna e?ilimleri vardyr. Dramanyn oyunsu özelli?i, yaratycy edimlere ve yaratycylyk süreçlerine uygunlu?u dikkati çekmekte ve dramanyn e?itimde kullanymy söz konusu olmaktadyr. (Fleming, 1994:37; San, 1995:93-94)
Drama bir amaç ya da araç olarak kullanylabilir. Dramanyn amaç olmasy, dramayy drama ile ö?retmek anlamyna gelir. Bunda amaç bireyin ki?ilik geli?imine yardymcy olmak, dramadan haz almayy sa?lamak, ileti?ime yardymcy olmaktyr. Dramanyn araç olarak kullanylmasy, herhangi bir konunun drama yöntemiyle ö?retilmesidir. Dramanyn amaç ya da araç olarak kullanylmasyny ise birbirinden ayyrmak mümkün de?ildir. Sonuçta bir konunun drama yöntemiyle anlatylmasynda da bir drama süreci vardyr. Ya?anan bu drama süreci de do?al olarak yine bireyin ki?ilik geli?imine, dramadan haz almasyna, ileti?im becerilerinin geli?imine etki etmektedir (Sa?lam, 1997:34).
Resim, heykel, dans gibi sanat formlarynda var olan, sanaty gerçekle?tiren bireyin bir uyarycyya tepkisini göstermesi özelli?i dramada da bulunmaktadyr. Aktif katylymy gerektirmesi nedeniyle, drama çocu?un duygusal, zihinsel ve sosyal geli?imine katkyda bulunan bir sanat alany olarak kabul edilmektedir (McCaslin, 1990:2; Stewing ve Buege, 1994: 2). Drama tüm sanat alanlaryndan yararlanmaktadyr. Dramada öykü, ?iir, resim, heykel ve benzeri bir çok eserden yola çykarak do?açlamalar yapylmakta, bu çaly?malar sayesinde de katylymcylarda sanata kar?y ilgi ve duyarlylyk kazanmaktadyr. San (1996)’a göre drama, “do?açlama ve rol oynama gibi tiyatro ve drama tekniklerinden yaralanylarak, bir grup çaly?masy içinde katylymcylaryn bir ya?antyyy, olayy, fikri, e?itim ünitesini, soyut bir kavramy, davrany?y eski bili?sel örüntülerinin yeniden düzenlenmesi yoluyla ve gözlem, deneyim, duygu ve ya?antylaryn gözden geçirildi?i oyunsu süreçlerde anlamlandyrylmasy, canlandyrylmasy” dyr (s:149).
Ömero?lu Turan ve Can Ya?ar (1999a) ise, çocuk oyunlaryndan ve benzer etkinliklerden yola çykarak, de?i?ik ya?am durumlaryny canlandyrma, olaylary yeniden yaratyp irdeleme, bu ya?am durumlaryndan bilgilenme ve ö?renmeye geçme çaly?malaryny drama olarak tanymlamaktadyrlar (259). Drama çaly?malaryna katylan bireyler, drama sürecinde durumlary, olaylary, ili?kileri ke?federek ö?renmektedirler. Katylymcylar gerçek dünyadaki bilgi ve deneyimlerini dramada hayali bir dünya yaratmak için kullanmakta ve dramada tasarladyklary durumlary ve rolleri tanymlarken olaylary ve ili?kileri incelemeyi ö?renmektedirler (O’Neil ve Lambert, 1991:11).
Drama ortamynda katylymcylar yaratarak, geli?tirerek ve yansytarak kendilerini, arkada?laryny, ailelerini ve içinde ya?adyklary gerçek dünyaya ait bir çok ?eyi anlamaktadyrlar. Çe?itli sosyal olaylary inceleyerek insanlaryn farkly ko?ullarda ya?adyklary, bu farkly ko?ullarda ne ?ekilde davrandyklary ile ilgili dü?ünmeye ba?lamaktadyrlar. Farkly görü?ler ortaya koyabilmekte, di?erlerine kar?y ki?isel görü?lerini tahlil edebilmektedirler. Bu da katylymcylary dü?ünce ayryly?y, tarty?ma ve çözüme götürmektedir (Fulford vd. 2001:2).
Bu çaly?mada, drama çaly?malarynyn a?amalary, okul öncesi e?itimin amaçlary ve ilkeleri ve bu amaç ve ilkeler do?rultusunda drama etkinliklerini planlarken ve uygularken dikkat edilmesi gereken durumlar üzerinde durulmaktadyr. Ayryca okul öncesi dönem çocuklaryna yönelik drama, etkinliklerine ve e?itim durumlaryna yer verilmektedir.
Dramanyn Uygulama A?amalary
Dramada uygulama a?amalary ysynma, oyun ve rahatlama ve de?erlendirme olmak üzere üç grupta incelenebilir.
1. Isynma
Isynma çaly?malary oyuna katylma iste?ini artyrmakta, grubun birbirine, oyunlara, dramaya ysynmasyny ve rahatlamasyny sa?lamaktadyr. Bedensel ve dü?ünsel hazyrlanmaya yönelik etkinliklerden olu?an ysynma çaly?malary katylymcylary do?açlama yapmaya hazyrlamaktadyr (Öztürk, 1999:77; Ömero?lu Turan ve Can Ya?ar, 1999b:95; Okvuran, 2001:23).
Çe?itli yöntemlerle duyulary kullanma, gözlem yetisini geli?tirme, bedensel ve dokunsal çaly?malaryn yapylmasy, tany?ma, etkile?im kurma, güven kazanma ve uyum gibi özellikleri katylymcylara kazandyran, bedenini ve beynini duyumsama ile ilgili çaly?malaryn yapyldy?y a?amadyr (San, 1996:154; Üstünda?, 2000:39; San, 2001:86).
Isynma çaly?malary kendini tanyma, di?er bireyleri tanyma, ileti?im kurma, ikili ileti?imden daha çok ki?ili ileti?im ve etkile?ime geçme, grup dinami?inin do?masy, anylaryn anlatylmasy, öykü anlatma gibi sözellendirme ve etkile?im çaly?malary, oyun a?amasyna geçme biçiminde ilerlemektedir (San, 1996:155). Isynma çaly?malarynda yürüme, ko?ma, zyplama, çekme, itme, dönme, yuvarlanma, hayvan taklitleri ve yürüyü?leri farkly zeminlerde yürüme, kukla gibi ya da robot gibi hareket etme gibi aktivitelere yer verilebilir. Yapylan ysynma çaly?malar çocuklaryn birbirleriyle daha iyi ileti?im kurmalaryna, içlerinden geldi?i gibi do?al davranmalaryna yardymcy olmaktadyr (Aral vd. 2000:46).
2. Oyun / Do?açlama / vb
Bu çaly?mada belirlenmi? bazy kurallar vardyr. Bu kurallar çocuklaryn çaly?malaryny synyrlandyrycy, çocuklary kysytlayycy özellikte de?ildir. Belirlenen kurallar içinde çocuklar özgürce oyun kurmaktadyrlar. Bu a?amada pantomim, rol oynama, do?açlama, hikaye olu?turma, dramatizasyon gibi etkinliklerden biri ya da bir kaçyna birden yer verilebilir. Çocuklaryn yaratycylyklaryny ve hayal güçlerini ön plana çykty?y bir a?amadyr. (Aral vd. 2000:46-47).
Ömero?lu, Turan ve Can Ya?ar (1999b)’a göre pantomim, çocuklaryn sözcükleri kullanmadan vücut ve yüz ifadeleri ile gereksinimlerini, ya?adyklary olaylary ya da onlaryn ya?antylarynda olan bir çok günlük etkinlikleri canlandyrmalarydyr (98). Rol oynama, ba?ka birilerinin rolüne girme ve oynama anlamyna gelmektedir. Çocuklar oynadyklary karakterlerin özelliklerini ve duygularyny canlandyrmaktadyrlar. Do?açlamalarda anynda yaratma söz konusudur. Çocuklar bu yolla belli bir konuyu irdelemekte, oynamakta, yeniden gözden geçirmekte, rolleri de?i?tirmekte, edinilmi? bilgileri yeniden ya?ama geçirmektedirler. Do?açlamalarda çe?itli kuklalar, resimler, maskeler kullanylabilir (Ömero?lu Turan ve Can Ya?ar 1999b:99). Do?açlamalar, daha az kesin olarak belirlenmi? bir süreç olup saptanan bir konu ya da temadan yola çykylmakta ya da belirlenen bir amaca do?ru belli a?amalarla yol alynmaktadyr. Bireysel ve grup yaratycyly?ynyn ön plana çykty?y bir a?amadyr (San, 1996:155; San, 2001:86). Do?açlama, herhangi bir metne ba?ly olmadan, içten geldi?i gibi ve aniden geli?en durum olarak ifade edilmektedir. Daha az kesin olan bir süreçtir. Bireylerin kendilerini rahatça ortaya koymasy, bireysel olarak keyif almasy söz konusudur Do?açlamalar drama çaly?malarynyn bel kemi?ini olu?turmaktadyr (Üstünda?, 1998:32). Masal, öykü, ?iir, tablo, foto?raf, bir hayal durumundan yola çykylarak do?açlamalar yapylabilir. Hikaye olu?turmada, çocuklar yarym kalan bir hikayeyi tamamlayabilir ya da kendileri bir hikaye olu?turabilirler. Hikaye olu?tururken foto?raf, kukla, maske kullanylabilir. Sonra da olu?turulan hikayelerin canlandyrmalary yapylabilir. Dramatizasyonda önce hikaye ya da masal okunmakta, sonra çocuklar bunlary canlandyrmaktadyrlar.
3. Rahatlama ve De?erlendirme
Rahatlama bedensel ve zihinsel olarak gerçekle?ir. Rahatlamayy kolayla?tyrmak için dinlendirici bir ortam, uygun bir müzik ve sakinle?tirici sözel yönergeler kullanylabilir. Bu çaly?mada çocu?a olayyn tamamlandy?yny hissettirmek ve rahatlatmak söz konusudur (Aral vd. 2000:47). A?amalardan bir ya da birkaçyndan sonra de?erlendirmeye yer verilmelidir. Lider “neler ya?adynyz?”, “neler hissettiniz?”, “nerede zorluk çektiniz?”, “daha ba?ka neler yapylabilir?” gibi sorunlarla tarty?mayy ba?latabilir (San, 1996:155; Aral vd., 2000:47). Okul öncesi dönem çocuklaryna uygun drama etkinliklerine makale sonunda yer verilmi?tir. Bu etkinliklerden Örnek 1 ve Örnek 3 uygulanmy?tyr.
Okul Öncesi E?itimin Amaçlary ve Temel Ylkeleri
Drama etkinliklerini planlarken ve uygularken okul öncesi e?itimin amaçlary ve ilkelerinin dikkate alynmasy gerekmektedir. Okul öncesi dönem geli?im açysyndan oldukça önemli bir dönemdir. Çocuklaryn bu dönemdeki ö?renme hyzy çok yüksektir. Her ya? grubunun genel geli?im özellikleri olmakla birlikte her bir çocuk arasynda bireysel farklylyklaryn oldu?u unutulmamalydyr.
Okul öncesi e?itimin amaçlary; çocuklaryn bedensel, zihinsel ve duygusal geli?imlerini ve iyi aly?kanlyklar kazanmasyny sa?lamak, çocuklary ilkö?retime hazyrlamak, olumsuz çevre ko?ullaryndan ve ailelerden gelen çocuklar için ortak bir yeti?tirme ortamy yaratmak, çocuklaryn Türkçe’yi güzel ve do?ru konu?malaryny sa?lamaktyr (Milli E?itim Bakanly?y, 2002:8).
Okul öncesi e?itimin ilkeleri; e?itimde çocu?un ve ailenin etkin katylymyny sa?lamak gerekmektedir. Çocu?a verilen e?itim, onun gereksinimlerine uygun olmak zorundadyr. Çocuklaryn gereksinimlerini kar?ylamak amacyyla demokratik e?itim anlayy?yna uygun e?itim ortamlary hazyrlanmalydyr. Etkinlikler düzenlenirken çocuklaryn ilgi ve gereksinimleri, okulun ve çevrenin olanaklary dikkate alynmalydyr. Çocuklaryn Türkçe’yi do?ru ve güzel konu?malaryna önem verilmelidir. E?itime çocuklaryn bildiklerinden ba?lanmalydyr. Çocuklaryn deneyerek ö?renmesine olanak tanynmalydyr. Oyun çocuklar için en uygun ö?renme yöntemidir.Çocu?un, kendine saygy ve güven duymasy sa?lanmaly, öz denetim kazandyrylmalydyr. Çocuklarla kurulan ileti?imde basky ve kysytlamalara yer verilmemeli, ki?ili?ini zedeleyici ?ekilde davranylmamalydyr. Okul öncesi dönemde verilen e?itim ile çocuklaryn sevgi, saygy, i? birli?i, sorumluluk, ho?görü, yardymla?ma, dayany?ma ve payla?ma davrany?lary geli?tirilmelidir. Çocuklaryn ba?ymsyz davrany?lar geli?tirmesi desteklenmelidir. Yardyma gereksinim duyduklarynda yeti?kin deste?i, rehberli?i ve güven verici yakynly?y sa?lanmalydyr. Çocu?un kendisinin ve ba?kasynyn duygularyny fark etmesi desteklenmelidir. Çocuklaryn hayal güçleri, yaratycy ve ele?tirel dü?ünme, ileti?im kurma ve duygularyny anlatabilme becerileri geli?tirilmelidir. Programlar hazyrlanyrken ailelerin ve içinde bulunulan çevrenin özellikleri dikkate alynmalydyr. Okul öncesi e?itimde çocu?un geli?imi ve okul öncesi e?itim programy düzenli olarak de?erlendirilmelidir (Milli E?itim Bakanly?y, 2002:9-10).
Drama Etkinliklerini Planlarken ve Uygularken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
Okul öncesi e?itimde çocuklaryn geli?imlerini desteklemek üzerinde önemle durulmaktadyr. Çocuklaryn geli?im özelliklerinin temel alynmasy ile psiko-motor alan, sosyal-duygusal alan, bili?sel alan ve dil alany, özbakym becerileri olmak üzere hedefler ve kazanylmasy beklenen davrany?lar belirlenmi?tir. Drama etkinlikleri, çocuklaryn geli?imleri, gereksinimleri, ilgileri ve ayryca da okul öncesi e?itimin amaç ve ilkeleri de göz önüne alynarak planlanmaly ve uygulanmalydyr.
Drama etkinliklerini planlarken ve uygularken dikkat edilmesi gereken durumlar ?unlardyr;
· Etkinlikler planlarken çocuklaryn ilgilerinden, gereksinimlerinden, geli?im özelliklerinden ve ya?laryndan yola çykylmalydyr.
· Öncelikle hedef ve kazanylmasy beklenen davrany?lar belirlenmelidir. Daha sonra bu hedefler ve kazanylmasy beklenen davrany?lara ula?abilmek için drama plany yapylmalydyr. Hedef alanlary belirlenirken hep ayny hedef alanlary ve kazanylmasy beklenen davrany?lar seçilmemelidir. Çocuklaryn gereksinimleri do?rultusunda bütün hedef alanlaryna yer verilmelidir.
· Çocuklar içinde bulunduklary ya?lardan dolayy benzer geli?im özellikleri göstermekle birlikte bireysel farklylyklara sahiptirler. Bu nedenle drama etkilikleri planlanyrken bireysel farklylyklar dikkate alynmalydyr.
· Drama etkinlileri planlarlarken çocuklaryn yaratycylyklary, problem çözme becerileri, karar verme becerileri, iç disiplin kazanmalary, sorumluluk ve i?birli?i duygularyny geli?tirmelerine önem verilmelidir.
· Drama etkiliklerine ba?lama ya?y ile ilgili farkly görü?ler bulunmaktadyr, farkly kaynaklarda be? ya?ynda ya da üç buçuk-dört ya?larynda ba?lanabilece?i ifade edilmektedir (Ömero?lu Turan ve Can Ya?ar, 1999b:91-92; Önder, 1999:91-92). Dramada sonuç de?il sürecin önemli oldu?u dü?ünüldü?ünde be? ya?yndan öncede drama çaly?malary yapylabilir. Ancak be?-alty ya?yndan küçük çocuklarla yapylan drama çaly?malarynda dramanyn bütün a?amalaryny uygulayabilmek pek de mümkün olmamaktadyr.
· Drama çaly?malarynyn mekany güvenlik açysyndan uygun olmalydyr.
· Çaly?malar syrasynda çocuklar ba?arysyzlyk duygusu ya?amamalydyrlar.
· Drama çaly?malarynda kazanan ya da kaybeden olmamalydyr.
· Drama çaly?malary syrasynda ortaya çykan davrany?lar ve yapylanlaryn do?ru oldu?u unutulmamalydyr. Çocuklaryn ba?kalaryna zarara vermeyen davrany?lary do?ru olarak kabul edilmelidir.
· Ylk kim yapty, ilk kim söyledi, en güzel kim yapty gibi ifadeler çocuklaryn heyecanla dramaya katylmalaryny önlemektedir. Bu nedenle bu tür ifadelere yer verilmemelidir.
· Bazy çocuklar hep ayny arkada?lary ile oynamak isteyebilirler. Bazy çocuklarla ise hiç kimse oynanmak istenmeyebilir. Bu durumu ortadan kaldyrmak için okul öncesi dönem çocuklary için renk, hayvan vs isimleri verme gibi yöntemlerle çocuklaryn birbirleriyle oynamalary sa?lanmalydyr.
· Aile katylymyna önem verilmelidir. Anne-babalaryn da içinde olabilece?i drama etkinlikleri planlanabilece?i gibi onlardan dramada kullanylabilecek bazy araç gereçlerin istenmesi gibi durumlarla aile katylymynyn sa?lanmasy oldukça önemlidir (Bu makalenin sonunda Örnek 3’te verilen ve uygulanmy? olan drama etkinli?inde aile katylymynyn güzel bir örne?i görülmektedir. Bu çaly?mada hem çocuklar hem de anne-babalaryn büyük bir keyif aldyklary gözlenmi?tir).
· Çocuklarla çaly?yrken basitten zora do?ru bir yol izlenmelidir. Önce pantomim, rol oynama, dramatizasyon daha sonra do?açlama ?eklinde bir ilerleme olabilir. Ylk defa drama etkinli?i yapylan çocuklarla ba?langyçta dramanyn a?amalarynyn hepsi gerçekle?emeyebilir. Süreç içinde a?amalarda ilerlemeler sa?lanabilir.
· Drama etkinli?i syrasynda somut malzemeler kullanylmalydyr, böylece çocuklaryn etkinli?e daha kolay katylmalary sa?lanyr.
· Drama çaly?malaryndan sonra mutlaka bir de?erlendirme yapylmalydyr. Lider de?erlendirmeyi çocuklar, plan ve kendisi açysyndan yapmalydyr. Yapylan bu de?erlendirmeler daha sonra yapylacak olan drama etkinliklerinin planlanmasynda ve uygulanmasynda yardymcy olacaktyr.
Sonuç
Okul öncesi e?itimin önemi giderek daha da artmaktadyr. Çok yetersiz olmakla birlikte üç-alty ya?laryndaki çocuklar okul öncesi e?itim fyrsatyndan yararlanmaktadyr. Okul öncesi e?itim programlary içerisinde de drama etkinliklerine yer verilmektedir. Drama etkinlikleri ile çocuklaryn geli?imleri desteklenmekte, ho? zaman geçirmeleri sa?lanmaktadyr. Ancak bu dönem çocuklarynyn özelliklerini ve okul öncesi e?itimi bilmeyen ki?ilerin çocuklarla yapacaklary drama çaly?malary çocuklaryn geli?imlerini desteklemek yerine onlara zarar verebilir. Bu çaly?mada okul öncesinde drama etkinlilerini planlarken ve uygularken nelere dikkat edilmesi gerekti?i üzerinde durulmu?tur. Ayryca 60-72 aylyk çocuklara göre yapylmy? drama etkinliklerinde yer verilmi?tir. Ancak okul öncesi dönemde drama lideri olarak çaly?abilmek için burada verilen bilgiler yeterli de?ildir. Bu nedenle okul öncesi dönem çocuklary ile çaly?an drama liderlerinin okul öncesi dönemin önemi, çocuklaryn içinde bulunduklary geli?im döneminin özellikleri, nelere dikkat edilmesi gerekti?i, etkinliklerinin nasyl planlanaca?y ve uygulanmasy syrasynda nelere dikkat edilece?i konularynda kendini yeti?tirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yapylan drama çaly?malary çocuklara yarar sa?lamak yerine onlara zarar verebilece?i unutulmamalydyr.
Örnek Drama Etkinlikleri
Örnek 1
Ya? Grubu: 60-72 Aylyk Çocuklar
Hedefler: Psikomotor Alan
Hedef 1. Bedensel koordinasyon gerektiren hareketleri yapabilme
Kazanylmasy Beklenen Davrany?lar:
3. Sözel yönergelere uygun olarak yürüme (yava?, hyzly, taklit yürüyü?leri vb)
Sosyal-Duygusal Alan
Hedef 4. Ba?kalarynyn duygularyny fark edebilme
Kazanylmasy Beklenen Davrany?lar:
Ba?kalarynyn duygularyny ifade etme, mutluluk ve sykyntylaryny payla?ma
Hedef 6. Ba?kalaryyla ili?kilerini yönetebilme
Kazanylmasy Beklenen Davrany?lar:
2. Grupta sorumluluk almaya istekli olma
Bili?sel Alan ve Dil Alany
Hedef 1. Gözlem yapabilme
Kazanylmasy Beklenen Davrany?lar:
1. De?i?ik durumlarda gözlemlediklerini söyleme (boyut, renk, biçim, i?lev, vb)
Hedef 2. Verilen nesne, durum, olay, sayy ya da ö?eleri hatyrlayabilme
Kazanylmasy Beklenen Davrany?lar:
2. Verilen nesnelerin içinden eksilen ya da eklenen bir nesnenin adyny söyleme
Araçlar: “Kyrmyzy Fili Gördünüz mü?” adly hikaye kitaby, renkli kurdeleler
Isynma
Lider çocuklara “çocuklar ?imdi el ele tutu?up kocaman bir halka olalym” der. Halka olunduktan sonra yere oturulur. Lider “çocuklar ben sizlerin adyny bilmiyorum, siz de benim adymy bilmiyorsunuz. ?imdi sizlerle hem oyun oynayalym hem de adlarymyzy ö?renelim. Adymyzy, kaç defada söylüyorsak elimizi birbirine o kadar vurarak söyleyece?iz. Örne?in, benim adym Ay-sel, kaç defada söylüyorum, iki defada, o zaman adymy söylerken iki defa elimi çyrpaca?ym. Önce ben yapayym, sonra hep birlikte yapalym” yönergesini verir. Bütün çocuklar için tekrarlanyr. Ortaya de?i?ik renklerde kurdeleler konur (az sayyyla ba?lanyr, sayy artyrylyr). Lider çocuklara “?imdi biri dy?ary çykacak biz de bu kurdelelerden birini alaca?yz, arkada?ymyz geldi?inde eksik olan renkteki kurdelenin hangisi oldu?unu söyleyecek” der, ilgiye göre oyun devam ettirilir.
Oyun / Do?açlama vb.
“Ku?lar nasyl hareket eder, nasyl ses çykaryr. ?imdi hep beraber aya?a kalkyyoruz, herkes ku? oluyor, evet çok güzel ku?lar oldunuz. ?imdi de herkes kedi olsun…, balyk olsun…, fil olsun…, tekrar ku? olalym…” denir ve çocuklaryn hayvan öykünmeleri yapmasy sa?lanyr. Lider Ferit Avcy’nyn “Kyrmyzy Fili Gördünüz mü?” adly hikayesini (T.C. Kültür Bakanly?y Yayynlary: 1829, Çocuk Kitaplary Dizisi: 167, Ankara, 1996) kitaptan çocuklara okur. Lider çocuklara “fil dy?ary çykty?ynda nerelere gitmi? olabilir? Acaba kimlerle kar?yla?my?? Dy?aryda da ya?mur ya?yyormu?, acaba dy?aryda neler ya?amy?? Eve döndü?ünde üzgündü ve yorgundu, neden üzülmü? olabilir? Üzülmemesi için file neler söyleyebiliriz?” gibi sorular yöneltir. Alynan yanytlar do?rultusunda öykünün devamy olu?turulur. Lider “çocuklar ?imdi biz bu filin ba?yna gelenleri oynayalym, verdi?im kurdeleye göre de hangi hayvan olaca?ymyza karar verelim. Filin rengi, ku?un rengi, farenin rengi, kedinin rengi, zürafanyn rengi, balinanyn rengi ne olsun (çocuklardan yeni kahramanlar da gelebilir, onlar da oyuna dahil edilir)” der. Renkler belirlendikten sonra de?i?ik renklerde kurdeleler çocuklara verilir, bileklerine ba?lanyr. “?imdi omzuna dokundu?um kendisinde hangi rengin oldu?unu ve hangi hayvan oldu?unu söyleyecek. Evet ?imdi filin ba?yndan geçenleri oynayabiliriz”. Bu syrada, minder, sandalye ve benzerlerinden yararlanylarak filin ya?ady?y ev, odadaki hayvanlaryn oldu?u çerçeve çocuklarla birlikte düzenlenir. Çocuklaryn hikayeyi tamamlamalaryna göre ortamda ba?ka düzenlemeler de yapylabilir. Çocuklaryn hepsi (yani her bir hayvan) çerçeve içindeki yerlerini alyrlar ve do?açlamaya geçilir.
De?erlendirme
Do?açlamalar bittikten sonra çocuklarla halka ?eklinde oturulur. Lider çocuklara “neleri be?endiniz, be?enmedi?iniz ?eyler oldu mu?” gibi sorular yöneltir. Do?açlamada syrasynda ortaya çykanlara göre sorular çe?itlendirilebilir.
*Bu etkinlik Olu?um Tiyatrosu ve Drama Atölyesi’nde uygulanmy?tyr.
Örnek 2
Ya? Grubu: 60-72 Aylyk Çocuklar
Hilal Tarafından Eklenen Bu Konuya 11 Kullanıcı Teşekkür Etti