Okul Öncesi Doğaçlama Örnekleri






ÖRNEK DOĞAÇLAMA
1. AŞAMA – ISINMA ÇALIŞMASI
Sınıf içinde öğrenciler serbest biçimde dolaşırlar. Herkes birbirine iyi günler deyip tekrar dolaşmaya devam ederler. İkinci aşamada öğretmenin “ tamam “ demesiyle tekrar iyi günler deyip el sıkışırlar. Öğretmen tamam deyince durulur.
2. AŞAMA – OYUN
Öğrenci sayısı en fazla on olmak üzere öğrenciler karışık olarak gruplara ayrılır ve bir çember yapılır. Çemberdeki bireylere bir tane kağıttan top yapılır ve öğretmen önce kendini tanıtarak topu birisine atar. Tüm grup üyeleri kendini tanıtmayı tamamlayınca biter.
Bu kez grup üyelerinin her biri ( öğretmenin başlamasıyla ya ayakkabı numaralarını, ya tuttukları takımı ya en sevdikleri yemek adı vs. türü kendilerine ait bilgiyi topu birbirlerine atarak verirler. En son kişide söyleyince öğretmen topu alır ve grup üyelerine sorar “ karşısındaki öğretmen topu alır ve grup üyelerine sorar “ karşındaki kişinin adı ne ? ve en sevdiği yemek ne ? “ diye. Bu oyun grup üyelerinin birbirlerine ısınması, birbirini tanımasını ve asıl yapılacak doğaçlamaya ortamın hazırlanmasını sağlar.
2. AŞAMA – DOĞAÇLAMA
Öğretmen oynanacak doğaçlama için sınıfta ön bilgi verir. Tarih sınavından birkaç dakika öncesidir. İki arkadaş sınıfın dışında konuşurlar. ( Sınıftan doğaçlama için istekli 2 kişinin ortaya gelmesi istenir. )
Birinci gencin amacı : Bu sınav için hiç çalışmamıştır. Soruların yanıtını kendisine göstermesi için arkadaşını ikna etmeye çalışır.
İkinci gencin amacı : Sınıfda örnek bir öğrencidir. Sınav sırasında yanıtları arkadaşına göstermeyi hayal bile etmemesini söyler. Oynayacak öğrencilere amaç açıklandıktan sonra kısa bir süre düşünmeleri için zaman tanınır. 3 dakika 5 dakika gibi bir zaman beklenebilir. Öğrenciler kendi kafalarında yorumladıkları rolleri canlandırmaya başlarlar.
Süre sonunda oynanan oyun bittiyse ( bitmedi ise ve giderek uzuyorsa öğretmen tarafından nazikçe bitirilir. ) oyunculara teşekkür edilir. Önce öğrencilerin oyuncuları , yorumları, süreyi iyi kullanıp kullanmadıkları, amaçtan sapıp sapmadıkları vs. konusunda sınıfta kısaca konuşulur. Sınıfta durumla ilgili tartışma başlatılır. 1. öğrencinin ve 2. öğrencinin davranışları ve düşünce biçimleri nedenleri sınıfta yorumlanır.
İstekli iki öğrenci çıkarılarak aynı durum onların yorumlarıyla oynatılır. 3. 4. doğaçlama başka ikililerle farklı olarak oynatılabilir.
GRUP ÇALIŞMA ÖRNEKLERİ
Lider öğrencileri belli sayıdaki gruplara ayırır. Her gruba bir gazete kağıdı verir. Öğrenciler daire şeklinde ayakta dururlar. Gazete kağıdı da dairenin ortasında yerde durur. Lider anlatmaya başlar. “Sizler bir gemide yolculuk ediyordunuz gemi battı. Denizde bulabildiğiniz bir bota biniyorsunuz” der.Tüm öğrenciler ayaklarıyla gazeteye basarlar.Burada amaç kimsenin denizde kalmadan bota gelmesidir. Herkes bota binen arkadaşından sorumludur. Lider anlatmaya devam eder. Sonra “bot delindi ve küçülmeye başladı” der. Gazete kağıdı bir kez katlanır. Öğrenciler bu kez biraz küçülen bir botta hep birlikte durmaya çalışırlar. Lider “botun daha da küçüldüğünü söyler” . Gazete kağıdı bir daha katlanır. Çalışmada tüm öğrencilerin küçük bir botta bir arada durmaları istenir .
HİKAYE CANLANDIRMA
Lider bir hikayeyi giriş, gelişme, sonuç olarak üç bölüme ayırır. Her bölüm için bir- iki başlangıç cümlelerini kağıda yazar ve her gruba bir bölümü verir. Çocukların grup oluşturmada serbest kalmaları sağlanarak kendilerini ve ait oldukları grubu tanımaları sağlanır. Gruplar kendi aralarında kısa bir çalışma ve planlama yaparak sırayla hikayeyi dramatize ederler. Dramatize sonucunda hep birlikte değerlendirmesi yapılır.
ELLERİMİZ FIRÇA OLSUN MU?
Öğrenciler sınıfın istedikleri bir köşesini yada eşyasını kullanarak bu çalışmaya katılabilirler. Liderin yönergelerine uygun davranarak vücutlarını fırça olarak kullanırlar. Örneğin; lider “ellerimiz fırça olsun mu?” dediğinde herkes ellerini kullanarak seçtiği yeri boyar. (ayaklarımız fırça olsun mu ? dizlerimiz ? dirseklerimiz ? sırtımız ?…)
DOĞAÇLAMA ÖRNEKLERİ
Çok kalabalık bir havaalanı.Bazı öğrenciler tatile gidenleri, bazıları da havaalanında çalışan görevlileri canlandırırlar. Bir öğrenci uçuş anonsu bir başkası da temizlik görevlisi olur.
Öğrencilerden bir çölün ortasında olduklarını düşünmeleri istenir. Bir uçak kazası olmuş yada kaybolmuşlardır. Ne yapmaları gerektiğini düşünmeleri istenir.
Lider, çocuklara “ geçmeniz gereken bir köprü var ve köprü çok dar. Ayrıca köprünün üzerinde yaralı bir kuş duruyor. Köprüyü geçmek için bu kuşu yolunuzdan nasıl çekersiniz?” der. Sonra çocukların sırayla tahminlerde bulunup bu olayı canlandırmaları istenir.
-Lider çocuklara çeşitli dergi ve gazeteler, yapıştırıcı, makas, boya kalemleri verir.Çocuklar bunlardan ilgilerini çeken, sevdikleri, sevmedikleri, hayalleri, beklentileri, ailesi, arkadaşları,… kendisiyle ilgili düşünceleri anlatan resimleri keserek büyük kağıtlara yapıştırırlar.Daha sonra her çocuk kendisiyle ilgili oluşturduğu bu albümü tüm gruba anlatır.

KENDİNİ İFADE ETME ÇALIŞMALARI
Lider çeşitli insan resimlerini öğrencilere gösterir.Bunlar genç,yaşlı,çocuk,köylü,şehirli…vb resimlerdir. Öğrenciler kendi seçtikleri bir resmi önce bir süre inceler daha sonra o resimdeki kişi hakkında bir hikayeyi gruba anlatır. Resimdekinin yaşamı,istekleri,amaçları,başına gelen ilginç bir olayı,o resimdeki pozu nasıl verdiği,neler düşündüğünü kısa hikayeler ve drama yaparak canlandırırlar.
DOKUNMA DUYUSUNU GELİŞTİREN ÇALIŞMALAR
Lider öğrencilere,çeşitli malzemeler verir. Bunlar kadife, kabarık dokulu kumaşlar, pamuk, ağaç kabuğu, cam…gibi malzemelerdir. Öğrenciler çeşitli hareketlerle dokundukları bu malzemeleri gruba anlatabilirler.
ISINMA ÇALIŞMALARI
Çeşitli malzemeler üzerinde yürüme, çamur, zamk, su birikintisi ,kuru yapraklar, çakıl, çim vb. (müzik veya ritim eşliğinde, hızlı-yavaş, ileri-geri, ayakta – çömelerek yürüme şeklinde olabilir)
Üçer veya daha fazla gruplar halinde büyük bir antika porselen tabağı sınıfın değişik köşelerine taşıma, yerini değiştirme; (porselen tabak çok değerli çok ince her an kırılabilir)
Grup üyeleri kollarını birbirlerine kenetleyerek el ele tutuşur ve daire halini alırlar tabak bu şekilde taşınır.
Çeşitli ülkelerin müzikleri eşliğinde “ellerinle dans et, kollarınla dans et, ayaklarınla başınla dans et, gibi yönergelerle öğrencilerin dans etmeleri istenir. Oldukça keyifli olan bu ısınma çalışmasında vücudun sadece bir bölümünü kullanarak dans etme ayrıca da vücudu, bedeni fark etme çalışması olarak da kullanılabilir.
Lider öğrencilere “şimdi siz bir sönük balonsunuz ben sizi yavaş yavaş şişirmeye başlayacağım bakalım nasıl şişeceksiniz?” der ve üflemeye başlar. Herkes istediği gibi şişme hareketi yapar. Lider üflemeyi bırakır ve tek tek bütün balonları bağlayıp iplerini eline aldığını ve sağa sola doğru salladığını söyler öğrenciler sağa sola istedikleri gibi sallanır.
KAYNAŞTIRMA ÇALIŞMALARI (BAŞKALARIYLA İLETİŞİM KURMA)
Halka şeklinde oturulur. Bir öğrenci kendi ismini söyler ve elindeki topu yerden yuvarlayarak bir kişiye atar. Topu alan kişide kendi ismini söyleyerek bir başkasına topu atar. Herkes ismini söyledikten sonra ikinci aşamaya geçilir.
Burada ilk kişi ismini söyler topu başkasına atar, o kişide önce ilk kişinin ismini sonra kendi ismini söyler ve topu üçüncü kişiye atar. O da ilk ve ikinci kişinin ismini sonrada kendi ismini söyler.. oyun bu şekilde devam eder oyunun sonuna doğru söylenecek isimler çoğaldığından dikkat etme, ilgiyle dinleme, akılda tutma, çalışması olarak da düşünülebilir.
KENDİ VÜCUDUNU ETKİLİ OLARAK KULLANABİLME
(KATILIMCILARLA KOORDİNELİ OLARAK HAREKET ETME )

Tüm öğrenciler eşleşirler liderin söylediği bir organlarıyla yanlarındaki arkadaşına dokunurlar ve birbirlerine yapışırlar. Bu şekilde tüm eşler ayrılmadan müzik eşliğinde yürümeye başlar, sonra eşler durdurulur. Yukarıdaki işlem başka organlarla tekrar edilir. (el-el, baş-baş, el-baş, diz-el, sırt-sırt)
KONSANTRASYON ÇALIŞMALARI
Bu çalışmanın amacı öğrenciler birbirleriyle daha rahat iletişim kurduktan sonra grubun dikkatini bir noktaya toplamak ve drama etkinliğine yönlendirmektir.
İkili eş olarak öğrenciler yere karşılıklı olarak uzanır. Ayak tabanları karşılıklı birleştirilerek ritim eşliğinde hareket edilir. Aynı işlem oturur vaziyette, el ele tutuşarak, sağa sola sallanarak, ileri-geri, hızlı-yavaş hareket edilerek tekrarlanabilir.
EŞİNE GÜVEN DUYABİLME
( EŞİNİ GÜVENLİ BİR ŞEKİLDE YÖNLENDİREBİLME )

Öğrenciler ikili eş olurlar. Eşlerden birinin gözleri bağlanır, diğeri onun ellerinden tutup yönlendirerek sınıf içinde yada dışında gezdirir. Sonra rol değiştirilir. Yürüyüş sırasında gözü bağlı eşe zarar gelmemesine dikkat etmek gerekir. Rehber olan eş çeşitli yönergelerle eşini gezdirir. (şimdi yürü, basamak var, masanın yanındayız gibi) Daha sonra gözü bağlı olan eşe nereye gitmiş olabileceği veya sınıfın hangi köşesinde gezdiğini tahmin edip etmediği sorulabilir.
ESAS ÇALIŞMA ÖRNEKLERİ…
-Bir doğum günü hediyesini bulunduğu kutuyu açma ve kutudan çıkan hediyeyi canlandırma.
-Teypten çeşitli elektronik ev eşyalarının sesleri dinletilir ve öğrencilerden bu aletin canlandırılması istenir.
-Rol oynama çalışmaları: ” Lider ben şimdi birisinin taklidini yapacağım, bu sık sık gördüğünüz kişilerden biri der. Ben o kişiyi canlandırdıktan sonra ben kimim? diye soracağım. Bakalım bilebilecek misiniz? “diye açıklama yapar. Daha sonra grubun ilgi ve ihtiyaçlarına göre bir kişi canlandırılır (küçük yaş gruplarında çocuk doktoru, öğretmen, şekerci olabilir) Öğrenciler bildikten sonra onlarda birini canlandırır ve kim olduğu bilinir.
SÖZEL YARATICILIĞI GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
Öğrenciler daire şeklinde oturur. Lider elindeki fotoğrafları gösterir ve resimdeki kişilerin tam bir şey söylerken fotoğraflarının çekildiğinden bahseder. Daha sonra bir öğrenci seçilerek bu fotoğraftaki kişinin ne söylediği,kime söylediği, neden söylediği sorularak kişiyi canlandırması istenir.
BENLİK KONTROLÜ VE DİSİPLİNİ SAĞLAYABİLME
Öğrenciler daire şeklinde otururlar. Liderle birlikte müzik aletlerinden bahsedilir bu konuda sohbet edilir.Daha sonra öğrencilerden biri orkestra şefi diğerleri ise bir müzik aleti çalan sanatçılar olur.Sonra teypten parça çalınınca şef orkestrayı idare eder. Sanatçılarda müzik aletlerini istedikleri gibi hayallerinden çalarlar.
YARATICILIĞI GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
-Kendini kutu şekline sok.
-Dev gibi adımlarla yürü.
-Kendini bir parça kek haline sok.
-Küçük bir fare haline gir.
-Lavabo kenarında duran bir sabun ol.
-Bir parfüm şişesi gibi dur.
RAHATLAMA ÇALIŞMALARI
-Buz dağının eriyerek denize karışması
-Bir tarlada duran korkuluksunuz ve rüzgara karşı duruyorsunuz.
-Bir ağaç dalında kalan tek kurumuş yapraksınız, rüzgarın sizi uçurarak bir yerlere götürmesi.
-Küçük bir çocuğun elindeki balonsunuz ve çacuğun elinden kaçarak gökyüzüne havalanıyorsunuz.

Ses Çalışması (Yaş: 11-13)
Konu: Ses Eğitimi
Amaç: Ses eğitimine giriş yapmak. Grup duygusunu geliştirmek, konsantrasyonu pekiştirmek, toplulukla çalışma isteğini geliştirmek, grup içinde uyum sağlamak.
Çalışma Alanı: Zemini parke ya da halı kaplı boş bir salon.
Isınma: Katılımcıların bedenlerini ısıtacak/gevşetecek bir genel ısınmanın yanı sıra, boğumlanma temrinleri. Ses ısıtma ve ses açma.
Herkes salona dağılsın, kümeleşmeyelim. Tek tek ama hep beraber çalışacağız. Yaptığınız işe konsantre olun ve birbirinize yardım edin. Hep birlikte anlamlı sesler çıkaracağız. Durun! diye bağırdığımda ya da el çırptığımda tüm seslerin anında kesilmesi gerekir. Hazır mısınız?
Evet, herkes susturma sesi çıkarsın… Şşş… Şimdi fısıldama… Tıslama… Mırıldanma… Mızırdanma… İnleme… Yakarma… Söylenme… Homurdanma… Kükreme… Bağırma… Durun!
Son çıkardığımız sesten başlayarak (sondan başlayarak), başa doğru gideceğiz. Bağırma… Kükreme… Homurdanma… Söylenme… Yakarma… İnleme… Mızırdanma… Mırıldanma… Tıslama… Fısıldama… Susma… Durun!
Drama Liderine Notlar
Üzerinde önemle durulacak nokta, sözcüklerin değil, seslerin kullanılmasıdır.
Tüm grup aynı ses yoğunluğu ve yüksekliğinde bir arada olmaya çalışmalıdır. Bu uyumu sağlamak kolay değildir. Bunun için iyi konsantre olmaları gerekir. Başardıklarında onları ödüllendirin.
Amaç gereken sesi mümkün olduğu kadar gerçeğe yakın bir şekilde çıkarmak için, birbirleriyle yardımlaşırken grup “duygusunu” geliştirmektir.
Bu tip bir “koro” çalışması katılımcıların birbirlerini dinlemelerini, yardımlaşmayı ve toplulukla çalışma isteğini geliştirir. Bu da yapılan drama çalışmasının ana amaçlarından birisidir.
Eğer çalışmada çocuklar iyi bir konsantrasyon yakalamışlarsa; tüm sınıfla veya beşer kişilik gruplarla aşağıdaki çalışmalar denenebilir.
Çocuklardan aşağıdaki duyguları seslerle ifade etmelerini isteyin; korkmuş, gülen,heyecanlı, meraklı, sıkılmış, memnun, sinirli, üzgün ve neşeli.
İlave Geliştirme
Çocuklar bir daire oluşturmalı ve kendilerinin birer büyük (zırıltılı, vızıltılı sesler çıkaran) topaç olduğunu düşünmeliler
Çocuklar dairede kendileri dönmemeliler, birbirlerinin peşi sıra yürüyüp genel dairenin bir parçası olmalılar. Ancak çok hızlı bir şekilde ve daireyi hiç bozmadan, içeri ve dışarı doğru hareket etmeliler.
Sonra onlara çok büyük bir ağız şeklini almalarını söyleyin. Bu çalışma ‘Koca Ağız’ diye anılır. Kimlerin dudak, dil veya diş olması gerektiğine grup karar vermelidir.
Ağız yavaş ve gitgide ritimli bir şekilde soluk alıp vermelidir.
Grup koca ağız olarak kızgın bir şekilde bağırmalı, horlamalı, dırdır etmeli, iç çekmeli ve feryat etmelidir.
Koca ağız tüm grupla yapılabileceği gibi, 5 veya 6 kişilik küçük gruplarla da yapılabilir. Dikkat edilmesi gereken husus ‘söz’ yerine ’ses’ kullanmaları gerektiğidir.
Son aşamada ise grup bilinen bir öyküyü sadece ‘ses’ kullanarak oynayabilir.


Kaynak: Okul Öncesi Doğaçlama Örnekleri |

Benzer Konular: